کلاژ ، هنر دستی و تزئینی با درآمدی خوب

کلاژ ، هنر دستی و تزئینی با درآمدی خوب

کلاژ در لغت به معنای "چسبانه کاری" یا "تکه چسبانی" می باشد که از ریشه کلمه coller در زبان فرانسه و به معنای چسباندن گرفته شده است. تکه چسبانی را می توان نوعی تکنیک در دسته هنرهای تجسمی دانست که در آن از مواد و وسایلی مانند تکه های پارچه ، روزنامه ، قطعات مقوا های رنگی و کاغذ های رنگی و بسیاری از اشیای دور ریختنی استفاده شده ، تا بتوانند به ترکیب جدیدی دست پیدا نمایند.

اغلب اوقات برای تکمیل و زیبایی دو چندان کار از طراحی و نقاشی هم بر روی آن استفاده می شود.کلاژ شامل طیف وسیعی از مصالح و مواد خام برای انجام کار است ، همچنین برای انتخاب سوژه ها و ترسیم ها هیچ گونه محدودیتی در آن وجود ندارد و برای بیان موضوعات و انتقال پیام در هر موضوعی بسیار کارآمد است.

بسیار جالب است که تکنیک تکه چسبانی علاوه بر سطوح دو بعدی ، در ایجاد مفاهیم و اشکال متفاوت دیگر هم استفاده می شود و در واقع در انجام هنر کلاژ به صورت حرفه ای در می یابیم که کلاژ تنها بریدن تکه ها و قرار دادن آنها در کنار یکدیگر نیست ، بلکه می تواند بسیار عمیق تر از ظاهر آن مفاهیم مختلف درون ذهن را به روی بوم یا هر سطح دیگری به نمایش بگذارد.

کلاژ

کلاژ انواع گوناگونی دارد ، هنرمند می تواند علاوه بر کاغذ و پارچه ، چرم و موادی که سطح صاف و مسطح دارند ، از مواد اولیه ای که دارای حجم هستند مانند شکسته های ظروف ، پیچ و مهره ، سنگ ، چوب و یا دکمه و وسایلی نظیر اینها استفاده نماید.

تاریخچه کلاژ

پیدایش کلاژ برای اولین بار در حدود 200 سال قبل از میلاد در چین و همزمان با اختراع کاغذ به کار گرفته شد. به گونه ای که تسایی لون با این اختراع خود را مدعی کلاژ می دانست. به لحاظ تاریخی کلاژ را نمیتوان از صنعت ایجاد و تولید کاغذ جدا دانست، چرا که از ابتدا برای زینت دادن به خطوط و متن های نوشته شده به وجود آمده بود. بعد از گذشت سال ها از این تکنیک به صورت محدود و نه شاخص استفاده می شد و ژاپنی ها در شرق از آن برای چاپ اشعار و چسبانیدن حروف در کنار یکدیگر از آن استفاده می کردند.

در قرن سیزدهم میلادی تکه چسبانی به اروپا رفت و برای اولین بار در طی قرون پانزده و شانزدهم میلادی در تزئین کلیساهای گوتیک با ورقه های طلا بکار برده شد. در خلال قرن نوزدهم میلادی این تکنیک کم کم حالت فانتزی به خود گرفت و در تصویرسازی های برخی از کتاب های داستانی به کار گرفته شد. پابلو پیکاسو ، نقاش معروف و بنیان گذار سبک کوبیسم ( رجوع شود به مقاله کوبیسم ، هنری در مرز واقعیت و خیال ) از نخستین کسانی بود که از تکنیک کلاژ در آثارش بهره برد. تابلوی معروف " زندگی آرام با یک صندلی راحتی " در سال 1912 نمونه ای از کار پیکاسو است که در آن تصویر طراحی شده ای از یک صندلی و وصله های چند پارچه رنگی چسبیده شده بر روی بوم به چشم می خورد که جزئی از هنر مونتاژ سازی هم قرار می گیرد.

کلاژ

در همان سال اثری از براک به نام ظرف "میوه و شیشه" بسیار قابل توجه است که در آن از یک کاغذ دیواری با تکه هایی از چوب استفاده شده بود. می توان در مجموع گفت که پیکاسو و براک با استفاده از کلاژ در هنر خود آن را به عنوان روشی نوین و جدید مطرح ساختند.

تاریخچه مختصر از کلاژ در ایران

آنچه که مطالعات و آثار تاریخی به دست آمده اظهار می نماید که هنر کلاژ یا تکه چسبانی در هنرهای اصیل و کهن ایرانی و در تزئینات بسیار مورد استفاده قرار می گرفته است. در سده نهم هجری از چین به سمت ایران آمده و در آن زمان با نام "قطاعی" یا "قطعه چسبانی " شناخته می شده و حاوی تصاویری زیبا از نقوش پرندگان ، گل و مرغ، جانوران ، و یا خطوط خوش نویسی شده بوده است. این تکنیک از ایران به سمت عثمانی یا همان ترکیه امروزی راه پیدا کرده و از آنجا به سمت اروپا گسترش یافته است.استفاده از کلاژ به وسیله کاغذ در کتاب کودکان در ایران ، پس از راهیابی رنگ ها در این نوع کتاب ها به وجود آمد. اثری از آقای "فرشید مثقالی" در سال 1346 به نام عمو نوروز از جمله نخستین کارهای حرفه ای کلاژ کاغذ و پارچه است.

 امروزه هم این تکنیک در هنرهای تجسمی کاربرد زیادی داشته و در طراحی و نقاشی به کار گرفته می شود. در مبحث کلاژ می توان از واژه های "دکلاژ" و "دکوپاژ" هم نام برد ، که در آنها امکان ایجاد اشکال مختلف از تصاویر ، عبارات ، کلمات و مواد مختلفی که قابلیت در کنار هم قرار گرفتن را ندارند ،فراهم آمده است. امروزه بیشترین استفاده از کلاژ در هنر تصویرسازی می باشد و بسیاری از هنرمندان خلاق در این زمینه از آن بهره می برند و به علت استفاده نامحدود از مواد و ابزار گوناگون با سایر شیوه های تصویرسازی بسیار متفاوت است.

در انتها می توان گفت کلاژ به هنرمند اجازه می دهد تا در محدوده ای وسیع و بی پایان ، بتواند با آزادی فراوان هر آنچه که می خواهد و در سر دارد را به انجام برساند. برای سطح پیاده سازی نیز دست هنرمند باز می باشد ، می توان سطح کار را کاغذ ، بوم ، چوب ، مقوا ، پارچه و یا حتی کرباس هم درنظر گرفت. از این رو آثار به دست آمده بسیار متنوع و متفاوت خلق می شوند که در آنها می توان خلاقیت و نوآوری هنرمند را به راحتی به تماشا نشست. در حقیقت کلاژ نوعی زیبایی منحصر به فرد درون دارد که ناشی از افکار و مقصود هنرمند از کنار هم گذاشتن قطعات اولیه است ، هنری که خلق اثر از طریق نشستن زیبای عناصر بی جان در کنار یکدیگر و بیان مفهوم با زبان بی کلامی است.

کلاژ

کلاژ با چوب :

با استفاده از چوب های رنگی می توان کلاژ چوبی ساخت. در این روش تکه های برش خورده چوب طبیعی را بر روی سطحی چوبی در کنار هم می چسبانند و کارهایی زیبا ارائه می دهند. ممکن است هر تکه از چوب به تنهایی زیبایی خاص و نما و جلوه ای با مفهومی نداشته باشد اما از ترکیب آنها بتوان ترکیب چوبی زیبایی به دست آورد که از لحاظ هنری و بصری با ارزش و زیبا باشد.

کلاژ با کاغذ :

همانطور که درمتن هم ذکر شدکلاژ با کاغذ قدمتی بسیار دیرینه دارد که در ژاپن برای اولین بار در آثار و اشعارشان مورد استفاده قرار گرفته بود. پیکاسو و براک برای اولین بار از کاغذ در کلاژ استفاده کردند.

کلاژ با عکس یا فتوکلاژ:

در این نوع از کلاژ عکس های مختلف در کنار هم چسبانده می شوند و یک اثر جدید به وجود می آید. کلاژ با عکس را امروزه می توان با عکس های دیجیتالی هم انجام داد که با بریدن و چسباندن عکس های متفاوت در کنار هم میتوان مجموعه هایی جذاب و جالب از گذر زمان ایجاد کرد.

کلاژ

ارسال شده توسط شهلا حیدری در 25-09-1396



ارسال نظر